Vụ mua bán trái phép hóa đơn tại Dự án cải tạo đường bao biển đẹp nhất Hạ Long: Truy tố bên bán, bên mua có vô can?

Dư luận đang dấy lên câu hỏi về danh tính của nhà thầu mua hóa đơn để hợp thức hóa 8.126m3 cát không rõ nguồn gốc.

Sau khi ông chủ Công ty TNHH TMXD VT Thành Trung HD bị đề nghị truy tố về tội “Mua bán trái phép hóa đơn”, dư luận tiếp tục đặt ra câu hỏi liệu các đơn vị, tổ chức, cá nhân khác liên quan đến việc mua bán hóa đơn trái phép này có bị xử lý hay không? Nhà thầu nào đã mua hóa đơn để hợp thực hóa số lượng cát không rõ nguồn gốc?

Hợp thức hóa 8.126m3 cát không rõ nguồn gốc

Mới đây, cơ quan CSĐT Công an tỉnh Quảng Ninh cho biết, đơn vị vừa hoàn tất kết luận điều tra, chuyển hồ sơ đề nghị Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Quảng Ninh truy tố ông Nguyễn Văn Tuyền, chủ Công ty TNHH TMXD VT Thành Trung HD về tội “Mua bán trái phép hóa đơn” quy định tại khoản 2, Điều 203 Bộ Luật hình sự.

Trước đó, qua công tác nắm tình hình lĩnh vực xây dựng, Phòng An ninh Kinh tế Công an tỉnh Quảng Ninh phát hiện dự án cải tạo, chỉnh trang, mở rộng, khắc phục ô nhiễm môi trường đường Trần Quốc Nghiễn, đoạn từ cầu Bài Thơ đến điểm đấu nối đường bao biển Hạ Long (thuộc TP Cẩm Phả) có dấu hiệu sử dụng khoáng sản không rõ nguồn gốc.

3

Đường bao biển đẹp nhất Hạ Long vừa hoàn thành đưa vào sử dụng. Nguồn ảnh: Tiền Phong

Tiến hành làm việc, xác minh với các đơn vị liên quan, cơ quan Công an xác định, khối lượng cát sử dụng cho dự án khoảng 160 nghìn m3 được các doanh nghiệp kê khai thuộc 4 mỏ cát tại 3 tỉnh Phú Thọ, Bắc Giang, Nam Định. Trong đó, có căn cứ xác định 1 mỏ cát tại Phú Thọ là không có thật.

Xác định vụ việc trên có dấu hiệu tội phạm, Phòng An ninh Kinh tế đã chuyển toàn bộ hồ sơ vụ việc đến Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Quảng Ninh thụ lý giải quyết theo thẩm quyền.

Bằng các biện pháp nghiệp vụ, Cơ quan CSĐT đã xác định được 8.126m3 cát cấp vào dự án nêu trên được thu gom trái phép, không có hóa đơn, chứng từ kèm theo. Số cát này sau đó được mua hóa đơn GTGT của Công ty TNHH TMXD VT Thành Trung HD nhằm hợp thức hóa đưa vào hồ sơ quyết toán.

Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Quảng Ninh đã ra quyết định khởi tố vụ án hình sự, khởi tố bị can Nguyễn Văn Tuyền, SN 1986, trú tại thôn Hà Nhuận 3, xã An Hòa, huyện An Dương, Hải Phòng, chủ sở hữu Công ty TNHH TMXD VT Thành Trung HD về tội “Mua bán trái phép hóa đơn” quy định tại khoản 2, Điều 203 Bộ Luật hình sự.

2

Cơ quan CSĐT đã xác định được 8.126m3 cát cấp vào dự án được thu gom trái phép, không có hóa đơn, chứng từ kèm theo. Nguồn ảnh. Tiền Phong

Vụ việc khiến dư luận đặc biệt quan tâm bởi dự án do UBND TP Hạ Long làm chủ đầu tư, có tổng mức đầu tư 680 tỷ đồng, từ nguồn ngân sách địa phương, khi hoàn thành sẽ đấu nối vào tuyến đường bao biển Hạ Long - Cẩm Phả.

Sau khi đại diện của bên bán hóa đơn trái phép là Công ty TNHH TMXD VT Thành Trung HD bị đề nghị truy tố về tội “Mua bán trái phép hóa đơn”, dư luận tiếp tục đặt ra câu hỏi liệu các đơn vị, tổ chức, cá nhân khác liên quan đến việc mua bán hóa đơn trái phép này có bị xử lý hay không? Nhà thầu nào đã mua hóa đơn để hợp thực hóa số lượng cát không rõ nguồn gốc?

Bởi thông tin từ cơ quan chức năng cho thấy, sự việc còn liên quan đến nhiều đối tượng như các doanh nghiệp kê khai số cát dùng cho dự án thuộc 4 mỏ cát nhưng có căn cứ xác định 1 mỏ không có thật; đối tượng liên quan việc thu gom 8.126m3 cát trái phép, không có hóa đơn, chứng từ kèm theo và hợp thức hóa số cát này bằng cách mua hóa đơn GTGT của Công ty TNHH TMXD VT Thành Trung HD đưa vào hồ sơ quyết toán.

Có cầu thì mới có cung, cần làm rõ trách nhiệm các bên liên quan

Trao đổi với phóng viên Báo Pháp luật Việt Nam, Thạc sỹ, Luật sư Nguyễn Đức Hùng - Phó Giám đốc Công ty Luật TNHH TGS (thuộc Đoàn Luật Sư Thành phố Hà Nội) cho rằng, người mua hoá đơn để hợp thức hoá cát lậu cũng đã có dấu hiệu phạm tội theo quy định tại Điều 203 Bộ Luật hình sự năm 2015 sửa đổi bổ sung năm 2017.

“Dù là người bán hay người mua đều phải chịu trách nhiệm ngang nhau trong vụ việc này, trừ trường hợp cơ quan điều tra phát hiện ra ngoài việc bán hoá đơn trong dự án này có bán hoá đơn cho nhiều đơn vị khác”, Luật sư Hùng nói.

1

Thạc sỹ, Luật sư Nguyễn Đức Hùng - Phó Giám đốc Công ty Luật TNHH TGS.

Tuy nhiên, cần phải xem xét trên tính chất mức độ, số lượng hoá đơn đã ghi sẵn nội dung có bao nhiêu chiếc? người mua hoá đơn có thu lợi bất chính hay không? Số lợi bất chính này là bao nhiêu? Nếu trường hợp số lượng hoá đơn ít (<10 hoá đơn) và thu lợi bất chính dưới 30 triệu đồng thì bên mua sẽ chỉ bị xử lý hành chính theo quy định tại Điều 39 Nghị định 109/2013 sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 49/2016 quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực quản lý giá, phí, lệ phí, hóa đơn.

Theo Luật sư Hùng, ngoài bên bán hoá đơn đã bị Cơ quan Cảnh sát điều tra – Công an tỉnh Quảng Ninh khởi tố, cần làm rõ thêm cá nhân, đơn vị nào trực tiếp làm việc, liên hệ với những đối tượng này để thực hiện việc mua bán trái phép hóa đơn, ai là người quyết định việc mua cát lậu và mua bán hóa đơn?

Trong các dự án tương tự, việc thi công xây dựng sẽ được tổ chức đấu thầu và đơn vị trúng thầu sẽ triển khai thực hiện. Trường hợp làm rõ được sai phạm và xét thấy hành vi vi phạm pháp luật của đơn vị thi công thì người đứng đầu đơn vị, hoặc người có liên quan trực tiếp đến việc mua hoá đơn cũng sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội “Mua bán trái phép hóa đơn”.

Ngoài ra, Luật sư Hùng còn cho rằng, cần làm rõ nguồn gốc của số cát lậu này, những đối tượng trên làm cách nào có được và vận chuyển đến nơi thi công dự án. Liệu có hay không hành vi khai thác cát trái phép xảy ra. Trong trường hợp xác định có hành vi vi phạm về khai thác cát lòng sông, suối, hồ mà không có giấy phép khai thác khoáng sản của cơ quan nhà nước có thẩm quyền thì cá nhân, tổ chức vi phạm có thể bị xử phạt hành chính theo quy định tại Điều 48 Nghị định 36/2020/NĐ-CP. Nghiêm trọng hơn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội “Vi phạm quy định về nghiên cứu, thăm dò, khai thác tài nguyên” – Điều 227 Bộ Luật hình sự 2015.

Cuối cùng, mục đích các đối tượng sử dụng cát lậu thay vì cát đảm bảo chất lượng, có nguồn gốc rõ ràng trong thực hiện dự án là một vấn đề đáng lưu tâm. Bởi lẽ, cát lậu có giá thành rẻ hơn nhiều so với cát đảm bảo tiêu chuẩn theo quy định. Các đối tượng này có ghi đúng giá thành đã nhập cát lậu vào hóa đơn hay tiến hành ghi khống nâng giá thành trong hóa đơn cao hơn thực tế để có sự chênh lệch. Nếu việc này trót lọt khi chủ đầu tư quyết toán, các đối tượng sẽ hưởng được khoản lợi lớn do “ăn chênh lệch giá”. Đây được xem là hành vi chiếm đoạt tài sản và cần được xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật.

“Trên thực tế, có cầu thì mới có cung, do đó trong vụ việc nêu trên nếu chỉ truy cứu trách nhiệm của Nguyễn Văn Tuyền, chủ sở hữu Công ty TNHH TMXD VT Thành Trung HD về tội “Mua bán trái phép hóa đơn” là bỏ lọt tội phạm”, Luật sư Hùng bày tỏ quan điểm.

Ngoài ra, vai trò của những tổ chức, cá nhân liên quan trong vụ việc này cũng phải có biện pháp xử lý nghiêm khắc để đảm bảo tính nghiêm minh của pháp luật và giữ vững lòng tin của nhân dân, tránh những vụ việc tương tự có thể xảy ra.

Được biết, ngoài việc đề nghị truy tố ông Nguyễn Văn Tuyền, Cơ quan CSĐT cũng kiến nghị chủ đầu tư là UBND TP Hạ Long không thực hiện thanh quyết toán đối với các hạng mục, nguyên vật liệu không đảm bảo yêu cầu; có nguồn gốc chưa rõ ràng theo quy định của pháp luật.

PV Báo Pháp luật Việt Nam sẽ tiếp tục điều tra, phản ánh thông tin liên quan.

Minh Quang - Vương Liễu