Vụ nhiều người dân bị nhiễm HIV ở Phú Thọ: Diễn biến dịch tễ rất lạ

Giáo dục - Sức khỏe

(PL+) - 42 người mắc HIV ở xã Kim Thượng (Tân Sơn, Phú Thọ) là một tỷ lệ cao bất thường. Thậm chí, về mặt dịch tễ học, cũng đặc biệt.

TS Hoàng Đình Cảnh (bên trái) thăm hỏi một người dân nhiễm H tại xã Kim Thượng, huyện Tân Sơn, Phú Thọ.
TS Hoàng Đình Cảnh (bên trái) thăm hỏi một người dân nhiễm H tại xã Kim Thượng, huyện Tân Sơn, Phú Thọ.

Đó là ý kiến của TS Hoàng Đình Cảnh - Phó Cục trưởng Cục Phòng chống HIV/AIDS (Bộ Y tế) chia sẻ với phóng viên một số thông tin liên quan đến con số 42 người nhiễm HIV tại xã Kim Thượng, huyện Tân Sơn, Phú Thọ.

Theo TS Hoàng Đình Cảnh, qua hệ thống giám sát thường xuyên những năm gần đây, xã Kim Thượng (huyện Tân Sơn, Phú Thọ) mỗi năm phát hiện một vài ca nhiễm HIV. Trường hợp nhiễm đầu tiên ở xã xảy ra vào năm 2012, nhưng từ 2017 tăng nhanh.

Giữa năm 2018, có một người bệnh trong xã Kim Thượng tử vong do HIV khi điều trị tại bệnh viện. Vì vậy, tỉnh Phú Thọ đã tổ chức điều tra, nghiên cứu chuyên biệt, cử đoàn về Kim Thượng khảo sát, lấy 490 mẫu máu của những người dân địa phương để xét nghiệm và phát hiện được 42 ca dương tính với HIV.

Cũng theo TS Cảnh, 42 người mắc này là bị nhiễm kéo dài trong một thời gian, một quá trình và ngành y tế địa phương cũng đã có sự chủ động vào cuộc.

TS Cảnh cho rằng, số lượng người nhiễm HIV tại xã Kim Thượng  cao, nằm trong nhóm xã có số mắc cao, nhưng chưa phải đặc biệt.

Toàn quốc có 60 xã, có trên 50 người nhiễm HIV. Phường có số mắc HIV cao nhất cả nước là một phường ở quận 8 TP HCM với 701 người mắc HIV, trong đó có 125 người chết. Xã cao nhất là xã ở huyện Mường Lay (tỉnh Điện Biên) có 142 người nhiễm HIV.

Ở huyện Tân Sơn (Phú Thọ), cũng có 3 xã có số mắc tương đồng nhau về số người mắc HIV: xã Minh Đài 46 người nhiễm, xã Mỹ Thuận 31 người nhiễm, xã Kim Thượng có 42 người nhiễm, xã Thu Cúc 24 người nhiễm, xã Xuân Đài 21 người nhiễm…

Mặt khác, TS Cảnh cho biết thêm, về mặt dịch tễ, đúng là có khá nhiều vấn đề cần phải chú ý. Ví dụ, người nhiễm HIV ở Kim Thượng chiếm phần lớn là phụ nữ (26/42), trong khi tính chung cả nước thì tỷ lệ phụ nữ nhiễm HIV chiếm 1/3 tổng số ca. Hơn nữa, độ tuổi của những bệnh nhân nhiễm HIV ở xã này cũng khá lạ, có nhiều cháu còn rất nhỏ, ngược lại có cụ 80 tuổi cũng mắc bệnh.

“Có người nhiễm HIV, khi chúng tôi tiếp cận, họ tự cho rằng có thể họ bị nhiễm HIV trong thời gian đi làm dưới Hà Nội. Một người khác khẳng định không phải nhiễm HIV do tiêm, truyền từ nhà một y sĩ trên địa bàn như đồn thổi… Điều nguy hiểm nhất với dịch HIV là có bệnh nhân, có dịch mà không biết, khi đã không biết có người mắc bệnh thì nó sẽ lây lan rất mạnh” TS Cảnh nói.

Cũng theo TS Cảnh, 42 người bệnh ở Kim Thượng nhiễm HIV lây qua con đường nào, từ bao giờ, rất khó để xác định. Chỉ có thể khẳng định, hiện chưa có cơ sở để khẳng định có hay không việc lây truyền HIV qua đường sử dụng chung dịch vụ y tế.

Hiện Bộ Y tế và tỉnh Phú Thọ đã thống nhất chỉ đạo quyết liệt theo 2 hướng. Hướng thứ nhất là đề nghị Công an vào cuộc, tiến hành điều tra. Hướng còn lại là nghiên cứu về mặt dịch tễ học và biện chứng. Bộ Y tế đã chỉ đạo Viện Vệ sinh dịch tễ trung ương thiết lập nghiên cứu, đánh giá.

Huyền Trang