Phòng và chữa bệnh trĩ bằng thảo dược an toàn

Giáo dục - Sức khỏe

(PL+) - Từ nghìn đời nay, Đông y đã có nhiều phương pháp giúp điều trị trĩ và táo bón hiệu quả bằng thảo dược

Bệnh Trĩ, hay còn gọi là bệnh lòi dom theo dân gian, là bệnh được tạo thành do dãn quá mức các đám rối tĩnh mạch trĩ (hay sự phình tĩnh mạch) ở mô xung quanh hậu môn. Có hai loại trĩ là trĩ nội và trĩ ngoại. Trĩ nội chịu lực nén bên trong nên có chiều hướng sung huyết, chảy máu và đôi khi bị sa. Trĩ ngoại có thể có huyết khối phát triển rất đau. Là bệnh rất phổ biến, đứng hàng đầu trong các bệnh lý vùng hậu môn đến nhập viện. Bệnh có thể xảy ra với cả nam và nữ, ở các lứa tuổi khác nhau, đặc biệt là từ 30 – 60 tuổi.

Ảnh minh họa
Ảnh minh họa

Đối tượng có nguy cơ cao mắc bệnh trĩ thường là những người phải đứng lâu, ngồi nhiều, ít vận động như cán bộ văn phòng, lái xe, và nam giới uống rượu, bia nhiều. Ngoài ra, các đối tượng bị bệnh táo bón mạn tính cũng hay mắc bệnh trĩ. 

Thông thường, bệnh nhân mắc bệnh trĩ thường đi khám và điều trị rất muộn sau nhiều năm, vì bệnh ở vùng kín đáo nên bệnh nhân thường ngại ngùng, nhất là phụ nữ. Tuy nhiên, nếu không điều trị kịp thời, bệnh sẽ nặng lên gây ngứa ngáy khó chịu, đau đớn nhất là khi búi trĩ thò ra ngoài, cọ sát khi vận động.

Khi bệnh trĩ nặng do thành các tĩnh mạch dãn mỏng có thể dễ thủng/rách gây chảy máu nhiều, nếu tình trạng kéo dài sẽ dẫn đến thiếu máu. Ngoài ra khi đi đại tiện do phải rặn nhiều có thể gây nứt kẽ hậu môn, thậm chí rách tầng sinh môn dễ bị bội nhiễm vi khuẩn từ phân và nước tiểu.

Các chuyên gia còn cảnh báo những triệu chứng chảy máu như nói trên không chỉ gặp ở trĩ nội và trĩ ngoại mà đôi khi còn gặp ở bệnh ung thư hậu môn, trực tràng. Vì vậy nếu không đi khám để xác định bệnh và có phương án điều trị kịp thời, đến khi ung thư phát triển thì khả năng điều trị rất khó khăn.

Hiện nay, y học phát triển nên có nhiều phương pháp chữa căn bệnh này nhưng bệnh nhân nên chọn cách chữa trị nào để với chi phí hợp lý, an toàn và không tái phát.

BSCKII Phạm Hưng Củng - nguyên Vụ trưởng Vụ Y học cổ truyền, Bộ Y tế kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Thực phẩm chức năng Việt Nam - cho biết, theo thống kê mới nhất, khoảng 10 người thì có 4 - 5 người mắc bệnh về trĩ. Hiện có 2 phương pháp điều trị căn bệnh này: điều trị bảo tồn (thuốc và thảo dược) và phẫu thuật, tùy theo tình trạng bệnh. Ví dụ, bệnh nhân ở độ 1, độ 2, gần độ 3 thì thường được điều trị bằng bảo tồn. Bệnh nhân ở độ 3, độ 4 thì được chỉ định phẫu thuật, sau đó dùng thảo dược để tránh tái phát.

Ưu điểm điều trị bệnh trĩ bằng thảo dược:

- Khi dùng thảo dược, tác dụng phụ và các biến chứng gần như không có.

- Kinh phí rẻ hơn.

- Vừa sử dụng thuốc vừa làm việc bình thường.

- Đối với một số trường hợp bị trĩ phải mổ nhưng không mổ được như: phụ nữ mang thai, bệnh tim, gan thận, người cao tuổi.

Các nhà khoa học ở Viện nghiên cứu thực phẩm chức năng Việt Nam đã dày công nghiên cứu về các thảo dược rất hiệu quả trong điều trị bệnh trĩ: 

Hạt dẻ ngựa
Hạt dẻ ngựa

- Hạt dẻ ngựa được xem là “thần dược” trong việc giải quyết tình trạng giãn tĩnh mạch- vấn đề cốt lõi của bệnh Trĩ. Trong Hạt dẻ ngựa chứa hoạt chất có tên Aescin- có tác dụng giảm viêm, tăng sức bền thành mạch, ngăn ngừa sự phân hủy của mao mạch, do đó tác động trực tiếp lên đám rối tĩnh mạch hậu môn và làm co búi trĩ. Vào năm 1997, một nghiên cứu mù đôi của Đức về Hạt dẻ ngựa đã được công bố và cho kết quả như sau: Mỗi người trong 80 bệnh nhân mắc Trĩ được cho sử dụng 40 mg Aescin 3 lần/ngày trong 2 tuần. Vào cuối thử nghiệm, hầu hết bệnh nhân nhận định các triệu chứng như chảy máu, sưng đau và kích thước búi trĩ đã giảm đáng kể.

Cây phỉ
Cây phỉ

 Cây Phỉ có tác dụng làm se bề mặt, làm khô dịch tiết và làm săn các mô, giảm đau ngứa nhờ đặc tính chống viêm. Chất tannin và flavonoid có trong cây phỉ có tác dụng điều trị bệnh trĩ cực hiệu quả. Khi đi mua các loại thuốc bôi ngoài búi trĩ bạn có thể để ý thấy, những thứ thuốc này thường có thành phần từ cây Phỉ (Witch Hazel)

Ngư tinh thảo 
Ngư tinh thảo 

- Ngư tinh thảo (rau diếp cá, rau dấp cá) có thành phần chính là Quercetin, một flavonoid có tác dụng bảo vệ thành mạch rất mạnh. Tinh dầu Diếp cá có chứa decanonyl acetaldehyde có tác dụng kháng sinh mạnh, tiêu diệt cả trực khuẩn mủ xanh, do đó chống viêm nhiễm rất hiệu quả. Cao diếp cá có tác dụng nhuận tràng, chống táo bón rất tốt.

- Hoa hòe có thành phần chính là Rutin. Rutin là một flavonoid aglycon có hoạt tính vitamin P, có tác dụng làm bền thành mạch, làm giảm tính “dòn” và tính thấm của mao mạch, làm tăng sự bền vững của hồng cầu, giảm trương lực cơ trơn, chống co thắt. Ngoài ra, rutin còn có tác dụng kích thích sự bài tiết của niêm mạc ruột và do vậy giúp nhuận tràng. Rutin được dùng để phòng ngừa những biến chứng của bệnh xơ vữa động mạch, điều trị suy tĩnh mạch, giãn tĩnh mạch, trĩ, các trường hợp xuất huyết như chảy máu cam, ho ra máu, tử cung xuất huyết, phân có máu….

- Curcumin là một hoạt chất chính của củ nghệ (Curcuma domestica), có hoạt tính chống viêm do khả năng quét những gốc oxy có liên quan đến quá trình viêm. Curcumin còn có tác dụng ức chế khối u, thông mật, lợi tiêu hóa. Bổ sung Curcumin (nghệ) giúp chống viêm và làm mau lành các vết tổn thương của trĩ.

Các loại dược liệu đều có ưu điểm riêng về tác dụng trên bệnh trĩ. Tuy nhiên để cho hiệu quả tối ưu thì cần sử dụng phối hợp nhiều loại với nhau để hiệp đồng và tăng cường tác dụng.

Phòng và chữa bệnh trĩ bằng thảo dược an toàn

Châu Anh