Niềm vui hai anh em được minh oan tội cướp

Pháp luật Plus

(PL+) - Hai anh em ruột Đồng — Trạng dù có chứng cứ ngoại phạm nhưng vẫn bị công an bắt, đánh đập, ép nhận tội “cướp” xe máy. Bị đánh đau, sợ chết, hai anh em buộc phải nhận tội để còn có cơ hội minh oan. Sau bốn năm chờ đợi, sống trong thân phận bị can, Đồng — Trạng chính thức được minh oan, không phạm tội ngay.

Bỗng dưng bị vu tội cướp

Sáng ngày 29/1, hai anh em Hồ Thanh Đồng (SN 1988) và Hồ Thanh Trạng (SN 1990, quê Hậu Giang, cùng tạm trú quận 7, TP HCM) đến công an quận 7, TP. HCM nhận quyết định đình chỉ vụ án, đình chỉ bị can. Sự việc từng được XLPL có một số bài phản ánh.

Hai anh em Đồng – Trạng đến công an quận 7 nhận quyết định đình chỉ vụ án, đình chỉ bị can.
Hai anh em Đồng – Trạng đến công an quận 7 nhận quyết định đình chỉ vụ án, đình chỉ bị can.

Theo đó hai anh em Đồng – Trạng bị oan trong vụ “cướp tài sản” do Phan Thanh Tiến (SN 1984, quê An Giang) và Danh Lăng (SN 1985, quê Kiên Giang) thực hiện. Vụ án từng được nhiều lần đưa ra xét xử nhưng đều trả hồ sơ điều tra bổ sung.

Theo hồ sơ tại phiên xử mới nhất diễn ra vào ngày 3/8/2017, khoảng 19h, ngày 08/01/2014, Tiến, Lăng, Đồng và Trạng rủ nhau về hẻm gần nhà trọ của Lăng ăn uống.

Trong lúc nhậu, Tiến rủ cả nhóm đi vào khu chế xuất (KCX) Tân Thuận (phường Tân Thuận Đông, quận 7) để chiếm đoạt tài sản. Đến khoảng 21h30, Tiến điều khiển xe gắn máy chở Lăng, Trạng chở Đồng đến KCX Tân Thuận. Khi đến gần cổng công ty FAPV tại đường số 14, KCX Tân Thuận, Tiến nhìn thấy anh Kim Thân đang điều khiển xe gắn máy hiệu Attila chạy cùng chiều.

Tiến chở Lăng vượt lên, chặn xe anh Thân lại. Anh Thân dừng lại thì Lăng rút kéo (mang theo trong người) đe dọa, khống chế, yêu cầu xuống xe. Cùng thời điểm, Trạng chở Đồng chạy đến, anh Thân nhìn thấy, hoảng sợ, tăng ga bỏ chạy.

Khi anh Thân vừa chạy tới cổng công ty FAPV thì cả bốn đuổi kịp. Anh Thân vứt xe, bỏ chạy vào trong bãi xe tri hô. Lúc này, một bảo vệ trực cổng công ty nghe tiếng tri hô, đi ra thì bị Trạng cầm kéo quơ, cản không cho truy đuổi. Tiến và Đồng dựng xe anh Thân, khởi động nhưng máy không nổ.

Đồng lên xe Attila ngồi điều khiển để Trạng vừa chạy xe của mình vừa dùng chân đẩy. Khi đi được 20m, bảo vệ công ty FAPV kết hợp với bảo vệ KCX Tân Thuận và bị hại tri hô, dùng xe máy đuổi theo. Thấy vậy, Đồng bỏ xe Attila lại, nhảy lên của Trạng bỏ chạy.

Riêng Tiến và Lăng bị bắt giữ, giao cho công an xử lý. Tuy nhiên, lời khai bị hại, bị cáo và các nhân chứng khác hoàn toàn cáo trạng. Theo đó, bị hại khai tại tòa chỉ có hai người tham gia đuổi, ép xe và dùng kéo đe dọa mình để cướp tài sản.

“Tôi nhận dạng được người ngồi sau, cầm kéo chính là Lăng. Còn người cầm lái, tôi không nhận dạng được nhưng tôi khẳng định chỉ có hai người tham gia, không phải bốn”, người bị hại một mực khẳng định.

Tại tòa, bị cáo Lăng và Tiến thay đổi lời khai so với hồ sơ và các phiên tòa lần trước. Cả hai khẳng định Đồng và Trạng không tham gia cướp như lời khai ở CQĐT.

Lăng nói rằng do bị công an đánh đau, yêu cầu khai ra đồng bọn. Sau khi khai ra Tiến, Lăng khai thêm anh em Đồng, Trạng vì có mâu thuẫn từ trước. Mâu thuẫn ở đây là do Lăng cho rằng Trạng tranh giành người yêu của mình và hai bên nhắn tin đòi đánh nhau.

Vụ mâu thuẫn xảy ra nhiều năm trước. Sau khi khai, Lăng dẫn công an đến tận nhà bắt giữ Đồng. Còn bị cáo Tiến thì khai rằng Tiến bị bắt sau Lăng và đã khai theo lời khai của Lăng do được công an hướng dẫn. Tiến cũng khẳng định không có anh em Đồng và Trạng tham gia vụ án.

Giống các phiên tòa trước Đồng và Trạng vẫn kêu oan. Cả Đồng và Trạng đều nói do bị đánh quá mức nên mới nhận tội. Đồng và Trạng nói đã có trình báo khi VKS vào kiểm tra nhưng không thấy phản hồi. Lý giải việc tại sao không phạm tội mà vẫn ký biên bản thực nghiệm hiện trường, mô tả hành vi cướp, Đồng khai mình bị đe dọa.

Bị cáo Đồng khai: “Bị cáo phải giữ mạng để còn sống thì mới minh oan được”. Lời khai của bảo vệ công ty - người trực tiếp bắt hai người thanh niên: “Danh Lăng và người nữa lao đến chỗ tôi đang trực hỏi: “Thằng kia đâu rồi (tức bị hại Kim Thân), nó đụng người ta rồi bỏ chạy, dắt xe nó ra ngoài”.

Nói rồi họ đẩy xe của anh Thân ra ngoài. Tôi giằng co thì bị kéo đâm trúng nách bị thương. Lăng là người ngồi sau, người đi cùng tay có hình xăm”, bảo vệ khu chế xuất trình bày. Lời khai cũng thể hiện rằng người cầm kéo uống rượu bia, có dấu hiệu say xỉn, té lên té xuống.

Tất cả mọi người, cả bị hại, bị cáo và nhân chứng tại hiện trường đều khẳng định chỉ có hai người tham gia vụ cướp. Những người này nhận dạng được Lăng, người còn lại sau này mới biết là Tiến.

Vái lạy tòa yêu cầu xử đến cùng

Có nhiều người dân đứng ra làm chứng anh em Đồng – Trạng ngoại phạm trong vụ án. Nhân chứng Đặng Thị Thảo khai: “Khoảng 8h20, tôi sang nhà Đồng coi phim “Tay trong tay” chiếu trên đài Vĩnh Long.

Tôi thấy vợ chồng Đồng đang ăn cơm và cùng coi phim với tôi đến 22h15 mới xong. Hết phim, tôi ra về. Sau đó khoảng 23h, tôi sang mượn chai dầu và vẫn thấy Đồng ở nhà”.

Một nhân chứng khác cùng dãy trọ với Đồng cũng khẳng định thời gian từ 21h đến 21h30, có thấy Đồng trong nhà. Đây là thời gian diễn ra vụ cướp. Còn với Trạng, nhân chứng Phạm Hữu Thanh nói: “Tôi đến nhà Trạng chơi lúc 19h.

Chúng tôi ngồi nhậu đến 20h30 thì tôi ra về. Trạng và người hàng xóm còn ngồi lại”. Người ngồi lại là ông Đoàn. Có mặt tại tòa, ông Đoàn nói: “Sau khi chú Thanh về. Tôi và Trạng ngồi lai rai đến khoảng 21h45 phút tôi mới về”. Bà Hải Âu (chủ nhà trọ của Lăng) khẳng định nhà mình bị mất cây kéo đúng như lời khai Lăng thừa nhận đã lấy trong khi nhậu.

Trong khi đó, mẹ của Trạng khẳng định cây kéo thu giữ tại nhà Trạng là do bà mua đã lâu, dùng để làm nội trợ (bà và Trạng ở chung phòng trọ). Đầu cây kéo có mẻ một miếng nhỏ.

Bảo vệ dân phố Trương Quốc Cường - người có tham gia việc dẫn Trạng vào nhà trọ của Trạng ở phường Tân Kiểng (quận 7) thu giữ cây kéo. Anh Cường trình bày: “Khi vào phòng trọ của Trạng, trực ban hình sự phường Tân Thuận Đông là anh Hoàng Hải yêu cầu giao nộp cây kéo.

Do Trạng không biết cây kéo ở đâu nên người nhà Trạng tìm kiếm rồi đem ra nộp. Công an bỏ bịch đem về, không lập biên bản, không niêm phong, không ký tên”.

Sau hai ngày xét xử, VKS quận 7, TP. HCM xin rút hồ sơ nghiên cứu thêm vì có tình tiết mới trong vụ án “cướp giật tài sản”. Trước đề nghị này, tòa đã quyết định trả hồ sơ để điều tra bổ sung. Ngay lập tức, bị cáo Đồng có ý kiến đề nghị tòa tiếp tục xét xử để tuyên án.

“Việc kéo dài vụ án đã ảnh hưởng rất lớn đến đời sống của bị cáo và gia đình. Bị cáo không liên quan đến vụ việc này nên bị cáo không có tội. Còn nếu cho rằng bị cáo có tội thì cứ xử bị cáo đi tù.

Bị ngán ngẩm cái cảnh không có tội, tự dưng bị ép nhận tội rồi năm lần bảy lượt ra tòa chỉ trả hồ sơ khiến cuộc sống bị đảo lộn”, nói rồi Đồng chắp tay vái lạy tòa ba lần.

Sau bốn tháng bị trả hồ sơ điều tra bổ sung, cơ quan điều tra công an quận 7 không chứng minh được hành vi phạm tội của Đồng - Trạng nên ra quyết định đình chỉ vụ án, đình chỉ bị can.

Theo quyết định, do hết thời hạn điều tra mà không chứng minh được Đồng và Trạng đã thực hiện tội phạm nên căn cứ điểm 3 khoản 2 Điều 164 BLTTHS 2003, Công an quận 7 đã đình chỉ điều tra. Quyết định đình chỉ ký ngày 27/12/2017.

Trước đó, Đồng và Trạng đã nhận được quyết định huỷ bỏ biện pháp cấm đi khỏi nơi cư trú. Do không nhận được quyết định đình chỉ nên cả hai đã đến Công an quận 7 hỏi và được giao văn bản. Hai anh đã bị tạm giam 28 tháng, tháng 4/2016 thì được tại ngoại.

Như vậy, căn cứ khoản 3 Điều 18 Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước 2017 thì hai anh thuộc trường hợp được bồi thường oan trong tố tụng hình sự. Chị Vũ Thanh Tâm, vợ Đồng nói: “Chúng tôi chờ đợi điều này từ 4 năm qua.

Vụ án quá nghiệt ngã. Hai anh em ruột, có chứng cứ ngoại phạm, không hay biết gì vụ cướp, đang ở nhà thì bị công an ập vào bắt. Họ dựng lên chứng cứ, tang vật, họ dựa vào lời khai tư thù của người khác để kết tội. Và khi không nhận tội, họ đánh đập, nhục hình”.

“Gia đình chúng tôi luôn tin vào pháp luật và nhờ những người công tâm, hai anh em mới được minh oan. Ngày đầu tìm đến Báo XLPL, chúng tôi gửi nhiều tâm sự và báo đã phản ánh kịp thời. Cảm ơn luật sư và nhiều nhân chứng trong xóm gần nhà đã tin tưởng anh em Đồng – Trạng mà dũng cảm nói lên sự thật”, chị Tâm nói.

Liên quan lĩnh vực oan sai, TAND huyện Cái Nước (Cà Mau) hôm 31/1 đã tuyên buộc VKSND cùng cấp bồi thường 172 triệu đồng cho anh Lê Minh Nhựt vì gây ra oan sai khiến anh bị bắt tạm giam hơn một năm.

Trong phiên xử hồi cuối tháng 1, anh Nhựt yêu cầu được bồi thường 511 triệu đồng, nhưng VKSND huyện Cái Nước chỉ đồng ý bồi thường 120 triệu đồng.

Riêng anh Nguyễn Hoàng Khang và Nguyễn Vũ Ca - cùng bị cáo buộc tội danh như anh Nhựt trong vụ án Cướp tài sản hơn hai năm trước, cũng được TAND huyện Cái Nước lần lượt đưa ra xét xử hồi tháng 11/2017, khi họ gửi đơn kiện, yêu cầu bồi thường oan sai.

Anh Khang được bồi thường 132 triệu đồng; anh Ca hơn 175 triệu đồng (hiện anh Ca đã kháng cáo, yêu cầu bồi thường 297 triệu đồng như trong đơn khởi kiện trước đó). Theo hồ sơ, tháng 6/2015, ba thanh niên này bị bắt giam với cáo buộc tham gia vụ Cướp tài sản, bị hại là anh Lâm Chí Nhẫn (22 tuổi).

Ngày 4/12/2015, TAND huyện Cái Nước đưa vụ án ra xét xử sơ thẩm nhưng phải trả hồ sơ điều tra bổ sung.

Gần một năm sau, TAND huyện Cái Nước xử sơ thẩm lần 2 lại tiếp tục trả hồ sơ điều tra bổ sung vì lời khai của bị hại có quá nhiều mâu thuẫn. Ngày 15/8/2016, VKSND huyện Cái Nước quyết định đình chỉ vụ án hình sự, vì tài liệu thu thập trong hồ sơ chưa đủ cơ sở để truy tố họ về tội Cướp tài sản.

Bùi Yên