Lửa từ trái tim

Văn hóa - Giải trí

(PL+) - Lửa từ lâu đã là một biểu tượng trong văn hóa và tâm thức của nhiều dân tộc trên thế giới, trong đó có người Việt Nam.

Trong triết thuyết phương Đông, ngoài là một thành tố quan trọng trong ngũ hành cấu tạo nên vũ trụ thì lửa còn có những biểu đạt văn hóa rất đa dạng trong tâm linh, tình cảm lẫn các ẩn dụ khác.

Lửa từ trái tim

Thậm chí vì sức mạnh không thể cưỡng lại của nó, lửa còn được thần thánh hóa như một lực lượng siêu nhiên hiện thân qua các vị thần với uy lực hủy diệt. Một số tôn giáo, trong đó có đạo Kito thì lửa là vị thần sự sống và tư duy.

Lửa dù là lửa trời hay ngọn lửa trong lò đều thể hiện những uy lực hay là phương tiện mang lại sự tồn vong của con người. Lửa còn là phương tiện của tình cảm và cầu nối tâm thức giữa các cõi trong quan niệm của văn hóa Việt.

Ngay từ nghi thức cầu cúng, ma chay đến các hoạt động văn hóa tín ngưỡng khác, lửa là yếu tố không thể không xuất hiện. Lửa từ nén nhang, lửa từ cây nến, lửa từ những nghi thức hóa vàng…những điều này khiến con người sùng bái và cúi đầu trước lửa.

Lửa còn xuất hiện trong tâm tư, tình cảm, trong ứng xử mà thông điệp hướng đến là sự ấm áp, sẻ chia, nhiệt huyết, yêu thương, nhớ nhung, may mắn và cả tiệt trừ những điều ám muội. Phụ nữ thì phải biết “giữ lửa” trong nhà mới ấm êm gia đạo.

Lãnh đạo thì phải “truyền lửa” cho nhân viên như một sự lan truyền cảm hứng, chắp cánh cho niềm tin và lan tỏa yêu thương. Và ngọn lửa còn cứng rắn, kiên quyết như “lò thiêu” cái xấu, các ác. Đến “củi tươi” cũng cháy dưới ngọn lửa kiên quyết, minh bạch và không khoan nhượng, không “vùng cấm” trên mặt trận chống tham nhũng là một minh chứng điển hình. 

Ngay đến cả yêu thương thì lửa cũng được dùng để ví von so sánh: “Đôi ta như lửa mới nhen”, để xa nhau thì nhớ “như đứng đống lửa, như ngồi đống than”. Và lửa còn là biểu tượng để thử thách con người, như vàng thử lửa…

Vậy đấy, với một diễn ngôn đa dạng và sinh động như vậy, lửa là thứ không thể thiếu trong cả đời sống vật chất lẫn đời sống tâm linh của con người. Vậy nên đầu năm ở nhiều nơi trên đất Việt có tục truyền lửa, rước lửa, xin lửa từ những nơi linh thiêng về nhà mình trong dịp đầu năm để gửi gắm một khát vọng ấm êm, chia sẻ và may mắn.

Đó là ngọn lửa của truyền thống, tâm thức và trí tuệ, ngọn lửa lan tỏa cảm hứng từ con tim đến con tim, để một một ngọn lửa nhỏ nhen nhóm lên thành những ngọn đuốc lớn soi rọi cho cả dân tộc không còn dò dẫm bước đi trong bóng tối. Đầu năm truyền lửa, hẳn sẽ có một năm đất trời và lòng người hội tụ lại để làm nên những điều mới mẻ, thành công, kỷ cương, yêu thương và kết nối… 

Trần Ngọc Hà