Kỳ 2 - Bộ Y tế không cấp phép cho cơ sở sữa hạt mà Pháp luật Plus phản ánh

Điều tra - Bạn đọc

(PL+) - Các cơ sở sản xuất "sữa hạt" Xanh lá và Sumo Family không đảm bảo về VSATTP, không rõ ràng về nguồn gốc xuất xứ nguyên liệu sản xuất,...

Video - Phóng sự điều tra - Sữa từ hạt hay chỉ là trò bịp (kỳ 2).

Cạch mặt sữa từ hạt không an toàn

Đối với các mẹ mang bầu thường xuyên lựa chọn “sữa hạt” để sử dụng nhầm bổ sung dinh dưỡng. Các chuyên gia khuyên rằng, đối với nhiều loại “sữa hạt” cần xem xét khi sử dụng nhất là đối với các trường hợp dễ bị dị ứng với một số loại hạt nhất định, đồng thời cần dùng kết hợp sữa hạt với thức ăn có nguồn gốc động vật như thịt, cá, trứng để có thể bổ sung chất dinh dưỡng một cách cân đối vì đây là thời kỳ quan trọng để phát triển thai nhi chứ không nên lạm dụng và phụ thuộc tuyệt đối “sữa hạt”.

Trước đó như Pháp luật Plus đã phản ánh tại Kỳ 1 - Sữa từ hạt hay chỉ là trò bịp về việc hiện nay trên thị trường có nhiều cơ sở sản xuất sữa hạt theo phương thức thủ công không đảm bảo về vệ sinh an toàn thực phẩm, không rõ ràng về nguồn gốc xuất xứ nguyên liệu sản xuất, mập mờ về thông tin quảng cáo.

 Cơ sở sản xuất mất vệ sinh.
 Cơ sở sản xuất mất vệ sinh.
Nhiều cơ sở sản xuất sữa hạt theo phương thức thủ công không đảm bảo về vệ sinh an toàn thực phẩm, không rõ ràng về nguồn gốc xuất xứ nguyên liệu sản xuất. Trong hình là người phụ nữ sục rửa chai lọ trong nhà vệ sinh. (Cơ sở Xanh Xanh Lá)
Nhiều cơ sở sản xuất sữa hạt theo phương thức thủ công không đảm bảo về vệ sinh an toàn thực phẩm, không rõ ràng về nguồn gốc xuất xứ nguyên liệu sản xuất. Trong hình là người phụ nữ sục rửa chai lọ trong nhà vệ sinh. (Cơ sở Xanh Xanh Lá)

Theo đó thông tin tới Pháp Luật Plus, Cục Vệ sinh an toàn thực phẩm (Bộ Y tế) cho biết: Hai cơ sở là Xanh Xanh Lá - Đăng ký kinh doanh Công ty TNHH Xanh Xanh Lá (có trụ sở tại số nhà 25, ngách 45, ngõ 69B Hoàng Văn Thái, phường Khương Trung, Hà Nội)) và Sumo family -  Đăng ký kinh doanh là Công ty Cổ phần Thương mại Biz Right (có địa chỉ tại phường Phúc Xá, Ba Đình - Hà Nội), không được Cục cấp phép về vệ sinh an toàn thực phẩm. Như vậy việc các cơ sở trên tự sản xuất và bán thức uống từ hạt là vi phạm pháp luật.

Tại buổi làm việc với Pháp luật plus ngày 4/4/2018 đại diện cơ sở Xanh Xanh Lá cũng thừa nhận hành vi hoạt động khi chưa có giấy phép về vệ sinh an toàn thực phẩm.

Ngoài hai cơ sở trên hiện nay trên thị trường còn rất nhiều cơ sở sản xuất "sữa hạt" cũng sản xuất và cung ứng sản phẩm sữa hạt trong tình trạng tương tự.

Văn bản của Cục vệ sinh an toàn thực phẩm về việc xác minh tính pháp lý của sản phẩm.
Văn bản của Cục vệ sinh an toàn thực phẩm về việc xác minh tính pháp lý của sản phẩm.


 Video - Phóng sự điều tra - Sữa từ hạt hay chỉ là trò bịp? (kỳ 1)

Trước sự mâp mờ về thông tin của các sản phẩm sữa từ hạt như hiện nay trên thị trường cho rằng nên cân nhắc cận thận trước khi lựa chọn. Chị Nguyễn Thu Trang (Hải Phòng) cho rằng: "Không nên sử dụng sữa hạt thay thế cho hoàn toàn các loại sữa động vật khác,nên mua những loại sữa hạt rõ xuất xứ ở các cơ sở cửa hàng,siêu thị các giấy chứng nhận vệ sinh an toàn thực phẩm,chứ những loại không tem mác,xuất xứ, sản xuất thủ công mình cũng không biết nguyên liệu hay quy trình sản xuất có đúng không"

Đồng quan điểm trên chị Phạm Thị Cẩm Giang (Hà Nội) cho rằng: "Đối tượng khách hàng là các mẹ bầu và trẻ nhỏ nên khi chọn sản phẩm cần phải biết về cơ sở sản xuất, vệ sinh an toàn thực phẩm, không nên thay thế hoàn toàn  sữa hạt bằng sữa mẹ, nhưng nếu rõ nguồn gốc xuất xứ vẫn có thể dùng được vì hiện nay ở nước ngoài cũng bất đầu sử dụng sữa từ hạt thay cho sữa động vật, ngoài ra nếu có thời gian, các mẹ nên tự tìm hiểu và làm sữa hạt tại nhà thì sẽ đảm bảo hơn".

Theo các chuyên gia, khi Đối tượng phụ nữ mang thai và trẻ nhỏ là nhóm đối tượng nhạy cảm với đồ ăn thức uống nên khi lựa chọn sữa từ hạt các mẹ nên xin tư vấn chuyên gia các gia dinh dưỡng. Đồng thời, mỗi người mẹ phải am hiểu về hàm lượng dưỡng chất để bổ sung cho phù hợp, cân đối.

Cần phải nghiên cứu kỹ về sự tương thích của từng loại hạt đối với từng lứa tuổi cũng như phù hợp với thể trạng của từng trẻ, từng mẹ bầu chứ không nên chạy theo trào lưu khi sử dụng. Đồng thời lựa chọn những cơ sở,sản phẩm uy tín, chất lượng.

Thức uống từ hạt không phải là sữa

Sữa hạt (sữa làm từ các loại hạt) được đánh giá là loại thực phẩm đem lại nhiều giá trị dinh dưỡng. Thức uống từ các loại hạt như đậu nành, hạt lạc, hạt sen, hạt điều, hạt óc chó, hạt hạnh nhân… thực sự rất tốt, tuy nhiên các loại hạt cũng chỉ chứa một vài thành phần vi chất, đạm hay một số protein, axit amin thực vật ở tỷ lệ không cân đối so với ở sữa bò và các thức ăn động vật khác..

Thế nhưng hiện nay khá nhiều người tiêu dùng có cái nhìn sai lệch về các loại thức uống từ hạt và lạm dụng danh từ sữa thay cho tên các thức uống từ hạt như: sữa óc chó, sữa hạnh nhân, sữa yến mạch…

Nguy hiểm hơn là sự lầm tưởng thức uống từ hạt như một "thần dược"có thể thay thế hay bổ sung hòan toàn chất dinh dưỡng cho bà bầu đang mang thai hay trẻ nhỏ thay cho các loại sữa động vật khác.

Và những lầm tưởng trên xuất phát từ những quảng cáo được "khuếch đại" như: Tăng chất sữa mẹ, giúp mát sữa, thơm sữa”, “giảm mỡ thừa, chống lão hóa, nuôi dưỡng tóc, làn da, tái tạo mô. Hỗ trợ sản sinh tế bào máu, tăng cường miễn dịch cho cả mẹ và bé, ngăn ngừa bệnh tim mạch, thiếu máu, loãng xương…hiện đang được quảng cáo rầm rộ trên mạng xã hội đặc biệt là Facebook mà thời gian qua Pháp Luật Plus đã có loạt phóng sự phán ánh về các cơ sở sản xuất không đảm bảo như: Xanh lá – Sữa từ hạt, Sumo milk - Sữa thảo mộc, sữa từ hạt;…

Những lời quảng cáo
Những lời quảng cáo "có cánh" về sữa hạt.

Trước những lời quảng cáo và giới thiệu sản phẩm với những tác dụng thần kỳ, những bài viết trên trang các Fanpage luôn thu hút đông đảo người theo dõi và đặt mua sản phẩm, nhiều phụ huynh và không ít gia đình, nhất là các mẹ đang mang bầu đã chuyển hoàn toàn sang dùng sữa hạt.

Theo các chuyên gia dinh dưỡng, bản thân sữa có hàm lượng đạm và vi lượng đạt đủ tiêu chuẩn nhất định. Để tạo ra sữa cần trải qua các quy trình sản xuất nghiêm ngặt từ khâu chọn lọc nguyên liệu, cơ sở sản xuất đạt chuẩn, có báo cáo đánh giá về tiêu chuẩn sản phẩm, vệ sinh an toàn thực phẩm...tất cả đều được các cơ quan chức năng đánh giá thẩm định rất khắt khe.

Còn đối với đa phần các thức uống từ hạt được quảng cáo trên trang mạng Facebook hiện nay về cơ bản chỉ đơn giản sản xuất theo nguyên tắc là hạt kết hợp với nước đun lên sau đó xay, ép, lọc lấy nước nên không được gọi là sữa.

Bản chất “sữa hạt” vẫn là ngũ cốc, không phải là sữa. Hơn nữa, nếu chỉ cho trẻ uống sữa hạt không khác gì chế độ ăn chay, đồng thời ăn chay chống chỉ định với trẻ nhỏ, phụ nữ có thai, đang cho con bú và người bị bệnh. Do đó, sữa hạt chỉ là thức ăn bổ sung hỗ trợ thêm.

Trên thực tế, theo Bác sỹ Trần Vũ Quang – Chuyên gia tư vấn sức khỏe (Khoa sản bệnh lý, Bệnh viện Phụ sản trung ương). Rất nguy hiểm khi nhiều các mẹ lại cho con trẻ chuyển hẳn sang sữa hạt hoàn toàn. Nguy cơ trẻ sẽ bị thiếu các vi chất dinh dưỡng (sắt, kẽm), axit amin thiết yếu. Trẻ có nguy cơ bị thiếu máu, còi xương, suy dinh dưỡng là rất cao. Không đủ vi chất dinh dưỡng trẻ sẽ ảnh hưởng tới hệ miễn dịch, dễ ốm, suy dinh dưỡng và thấp còi.

Có trường hợp vô cùng thương tâm khi trẻ được nhiều bà mẹ nuôi con hoàn toàn bằng "sữa hạt". Trẻ được đưa đến bệnh viện đã bị sụt 3-4 kg/ 1tháng nhìn còi cọc và tinh thần lờ đờ. Hỏi ra mới biết mẹ trẻ đã cho cháu uống " sữa hạt" từ đậu nành và óc chó thay cho sữa bò.

Đưa ra lời khuyên dinh dưỡng trên Zing.vn Ths. BS Lê Thị Hải - Viện Dinh dưỡng Quốc gia cho rằng: Sữa hạt nếu dùng không đúng với độ tuổi của trẻ có thể ảnh hưởng trực tiếp tới sức khỏe của bé, để trẻ phát triển khỏe mạnh cần phải ăn cân đối đạm động vật và thực vật. Đạm động vật phải chiếm 2/3 chế độ ăn. Bố mẹ chỉ nên dùng sữa hạt cho trẻ trên một tuổi với mục đích bổ sung thêm dinh dưỡng. Trong khi dùng sữa hạt, trẻ vẫn phải ăn đầy đủ thức ăn có nguồn gốc đạm động vật (thịt, cá, trứng).

Pháp Luật Plus sẽ tiếp tục thông tin

Thanh Bình - Chí Kiên - Quách Đương - Ngọc Huy